TV Kennisbank & Woordenlijst
Van 4K tot OLED, van HDR tot VRR – ontdek de betekenis van alle belangrijke TV-termen in begrijpelijk Nederlands.
48 termen gevonden
4K UHD
Een schermresolutie van 3840×2160 pixels, vier keer zo scherp als Full HD.
4K Ultra HD is de standaard voor moderne televisies. Met 8,3 miljoen pixels biedt het een scherpere en gedetailleerdere weergave, vooral merkbaar op grotere schermen (50 inch en groter). Vrijwel alle nieuwe TV's in 2025 ondersteunen 4K.
8K UHD
Een schermresolutie van 7680×4320 pixels, vier keer zo scherp als 4K.
8K biedt 33 miljoen pixels voor extreem gedetailleerd beeld. Het is vooral zinvol op schermen van 75 inch en groter. Er is nog beperkt 8K-content beschikbaar; TV's gebruiken upscaling om lagere resoluties op te schalen.
Backlight
De lichtbron achter het LCD-paneel die het beeld verlicht.
LCD-pixels produceren geen eigen licht en hebben een backlight nodig. Moderne TV's gebruiken LED- of Mini-LED-backlights. De kwaliteit van de backlight bepaalt mede het contrast en de uniformiteit van het beeld.
Beeldverhouding
De verhouding tussen de breedte en hoogte van het scherm, meestal 16:9.
De standaard beeldverhouding voor TV's is 16:9 (breedbeeld). Films worden soms opgenomen in 21:9 (cinemascope), waardoor zwarte balken boven en onder verschijnen. Sommige ultrawide monitoren gebruiken 21:9 of 32:9.
Bias Lighting
Zachte achtergrondverlichting achter de TV die oogvermoeidheid vermindert.
Door een zachte, neutrale lichtbron achter je TV te plaatsen, wordt het contrast tussen het heldere scherm en de donkere muur kleiner. Dit vermindert oogvermoeidheid en kan de waargenomen beeldkwaliteit verbeteren. Philips Ambilight is een geïntegreerde vorm hiervan.
Blooming
Een lichtlek rond heldere objecten op een donkere achtergrond.
Blooming treedt op bij LED- en Mini-LED-TV's wanneer de backlight zones niet precies genoeg kunnen dimmen. Het resultaat is een halo-effect rond heldere elementen op een donker scherm. Mini-LED vermindert dit probleem dankzij meer dimzones.
Burn-in (Inbranden)
Permanent zichtbare restbeelden op een OLED-scherm door langdurige statische weergave.
Inbranden kan optreden wanneer hetzelfde beeld (zoals een logo of menu-balk) urenlang wordt weergegeven op een OLED-TV. Moderne OLED-TV's hebben beschermingsmechanismen zoals pixel shifting en screen savers. Bij normaal gebruik is het risico minimaal.
Chromecast
Google's technologie om content van een smartphone of tablet naar de TV te streamen.
Chromecast (built-in) is geïntegreerd in veel Android TV's en Google TV's. Je kunt apps zoals YouTube, Netflix en Spotify direct vanaf je telefoon naar de TV casten. Het is een alternatief voor Apple AirPlay.
Contrast Ratio
De verhouding tussen het helderste wit en het donkerste zwart dat een TV kan weergeven.
Een hogere contrastverhouding betekent een levendiger en realistischer beeld. OLED heeft een oneindige contrastverhouding (pixels kunnen volledig uitschakelen). Bij LED-TV's varieert dit van 1.000:1 tot 10.000:1 afhankelijk van de backlight-technologie.
Dimming Zones
Onafhankelijke zones van de backlight die apart donkerder of lichter kunnen worden.
Lokale dimming verbetert het contrast door zones van de backlight onafhankelijk aan te sturen. Meer zones = preciezere dimming = beter contrast. Mini-LED-TV's hebben tot 2.000+ zones, terwijl standaard LED-TV's slechts 10-100 zones hebben.
DLNA
Een standaard waarmee apparaten in je thuisnetwerk media met elkaar kunnen delen.
DLNA (Digital Living Network Alliance) maakt het mogelijk om foto's, video's en muziek van je computer, NAS of smartphone te streamen naar je Smart TV zonder extra software. Veel moderne TV's ondersteunen DLNA out of the box.
Dolby Atmos
Een surround sound-technologie die geluid in drie dimensies plaatst, inclusief van boven.
Dolby Atmos voegt een hoogtedimensie toe aan surround sound, waardoor geluid ook van boven lijkt te komen. Veel premium TV's ondersteunen Dolby Atmos voor een ruimtelijker geluidservaring, hoewel een externe soundbar of luidsprekersysteem het beste resultaat geeft.
Dolby Vision
Een premium HDR-formaat met dynamische metadata per scène of frame.
Dolby Vision is het meest geavanceerde HDR-formaat. Het past helderheid en kleur per scène (of zelfs per frame) aan voor optimaal beeld op je specifieke TV. Het ondersteunt tot 10.000 nits helderheid en 12-bit kleurdiepte. Content is beschikbaar op Netflix, Disney+ en Apple TV+.
eARC
Enhanced Audio Return Channel - stuurt high-quality audio via HDMI naar een soundbar.
eARC is een functie van HDMI 2.1 die ongecomprimeerde surround sound (zoals Dolby Atmos en DTS:X) van je TV naar een soundbar of receiver stuurt via één HDMI-kabel. Het vervangt de oudere ARC-standaard die beperkt was tot gecomprimeerd geluid.
FreeSync
AMD's technologie voor variabele verversingsfrequentie om screen tearing te voorkomen.
FreeSync synchroniseert de verversingsfrequentie van je TV met de framerate van je gameconsole of PC. Dit voorkomt screen tearing (horizontale lijnen in het beeld) en stuttering. FreeSync Premium Pro voegt HDR-ondersteuning toe.
Full HD
Een schermresolutie van 1920×1080 pixels, ook bekend als 1080p.
Full HD was jarenlang de standaard voor TV's en biedt 2 miljoen pixels. In 2025 is Full HD vooral geschikt voor kleinere schermen (32-40 inch) of als budget-optie. Voor grotere schermen is 4K aanbevolen.
G-Sync
NVIDIA's technologie voor variabele verversingsfrequentie, vergelijkbaar met FreeSync.
G-Sync synchroniseert de verversingssnelheid van je TV met je NVIDIA-videokaart. Dit is vooral relevant voor PC-gaming. Veel moderne TV's ondersteunen zowel FreeSync als G-Sync Compatible.
Google TV
Google's Smart TV-platform gebaseerd op Android TV met een verbeterde interface.
Google TV is de opvolger van Android TV met een persoonlijkere interface die content uit verschillende apps samenbrengt. Het wordt gebruikt door merken als Sony, TCL en Philips. Het biedt toegang tot de Google Play Store met duizenden apps.
HDMI 2.1
De nieuwste HDMI-standaard met ondersteuning voor 4K@120Hz en 8K@60Hz.
HDMI 2.1 is essentieel voor next-gen gaming op PlayStation 5 en Xbox Series X. Het biedt een bandbreedte van 48 Gbps, ondersteuning voor 4K bij 120 frames per seconde, VRR, ALLM en eARC. Controleer bij aankoop hoeveel HDMI 2.1-poorten je TV heeft.
HDR (High Dynamic Range)
Technologie die het verschil tussen licht en donker in het beeld vergroot.
HDR maakt het mogelijk om helderdere highlights en donkerdere schaduwen weer te geven dan standaard SDR-beeld. Er zijn verschillende HDR-formaten: HDR10, HDR10+, Dolby Vision en HLG. De meeste streaming diensten bieden HDR-content aan.
HDR10
Het basisformaat voor HDR met statische metadata.
HDR10 is het meest universele HDR-formaat dat door vrijwel alle 4K TV's wordt ondersteund. Het gebruikt statische metadata, wat betekent dat de helderheids- en kleurinstellingen voor de gehele film gelden. Maximum helderheid: 1.000 nits.
HDR10+
Samsung's dynamische HDR-formaat met metadata per scène.
HDR10+ is Samsung's antwoord op Dolby Vision. Het voegt dynamische metadata toe aan HDR10, waardoor helderheid en kleur per scène worden geoptimaliseerd. Het is een open standaard en wordt ondersteund door Samsung, Panasonic en Amazon Prime Video.
HLG
Hybrid Log-Gamma, een HDR-formaat voor live uitzendingen.
HLG is ontwikkeld door de BBC en NHK specifiek voor live TV-uitzendingen. Het is achterwaarts compatibel met SDR-TV's en vereist geen metadata. In België en Nederland wordt HLG gebruikt door sommige providers voor HDR-uitzendingen.
Input Lag
De vertraging tussen een actie op je controller en de reactie op het scherm.
Input lag is cruciaal voor gamers. Een lage input lag (10-15ms) zorgt voor responsieve besturing. De meeste moderne TV's hebben een 'Game Mode' die de input lag verlaagt door beeldverwerking te minimaliseren. OLED-TV's hebben doorgaans de laagste input lag.
IPS-paneel
Een type LCD-paneel met uitstekende kijkhoeken maar beperkt contrast.
IPS (In-Plane Switching) panelen bieden consistente kleuren vanuit elke kijkhoek, maar hebben een lager contrast dan VA-panelen. LG gebruikt vaak IPS in hun LED/NanoCell-TV's. IPS is ideaal als je vanuit verschillende posities TV kijkt.
LED
Light-Emitting Diode, de meest gebruikte verlichtingstechnologie voor TV-backlights.
LED-TV's zijn technisch gezien LCD-TV's met een LED-backlight. Ze zijn energiezuinig, betaalbaar en beschikbaar in alle formaten. Edge-lit LED's verlichten het scherm vanaf de randen, terwijl Direct LED (FALD) het scherm van achteren verlicht voor beter contrast.
Lokale Dimming
Het onafhankelijk dimmen van backlight-zones voor beter contrast.
Full Array Local Dimming (FALD) verdeelt de backlight in tientallen tot duizenden zones die onafhankelijk aan en uit kunnen. Dit verbetert het contrast aanzienlijk bij LED-TV's. Hoe meer zones, hoe preciezer de dimming en hoe minder blooming.
Micro-LED
De nieuwste display-technologie met microscopisch kleine zelfverlichtende LED's.
Micro-LED combineert de voordelen van OLED (zelfverlichtende pixels, perfect zwart) met hogere helderheid, langere levensduur en geen inbrandrisico. Het is modulair opgebouwd en momenteel alleen beschikbaar in premium formaten vanaf 76 inch voor >€50.000.
Mini-LED
Een backlight-technologie met duizenden kleine LED's voor betere lokale dimming.
Mini-LED gebruikt LED's die 5× kleiner zijn dan standaard LED's, waardoor er duizenden in de backlight passen. Dit maakt veel preciezere lokale dimming mogelijk met minder blooming. Het overbrugt de kloof tussen standaard LED en OLED qua beeldkwaliteit.
Motion Smoothing
Beeldverwerking die extra frames toevoegt voor vloeiendere bewegingen.
Motion smoothing (ook: motion interpolation) berekent tussenframes om bewegingen vloeiender te maken. Handig voor sport, maar kan bij films het 'soap opera effect' veroorzaken. De meeste TV's laten je deze functie aanpassen of uitschakelen.
NanoCell
LG's technologie die kleine deeltjes gebruikt om kleurzuiverheid te verbeteren.
NanoCell is LG's benaming voor hun LED-TV's met een extra filterlaag van nanodeeltjes (circa 1 nanometer). Deze filteren onzuivere kleurgolflengten voor een zuiverder kleurweergave. NanoCell-TV's zijn gepositioneerd onder LG's OLED-modellen.
Nits
De meeteenheid voor helderheid van een beeldscherm (candela per vierkante meter).
Hoe meer nits, hoe helderder het beeld. Standaard SDR-content vereist circa 300-500 nits. Voor een goede HDR-ervaring is minimaal 600 nits nodig, waarbij 1000+ nits ideaal is. Premium QLED- en Mini-LED-TV's bereiken 2000-4000 nits.
OLED
Organic Light-Emitting Diode, een technologie waarbij elke pixel zelf licht uitstraalt.
Bij OLED produceert elke pixel zelfstandig licht, waardoor er geen backlight nodig is. Dit resulteert in perfect zwart, oneindige contrastverhouding, ultrasnelle responstijd (<0,1ms) en dunne schermconstructie. OLED is de gouden standaard voor beeldkwaliteit in 2025.
QD-OLED
Een hybride technologie die Quantum Dots combineert met OLED voor betere helderheid.
QD-OLED (Quantum Dot OLED) is ontwikkeld door Samsung Display en wordt gebruikt in TV's van Samsung en Sony. Het voegt een Quantum Dot-laag toe aan OLED voor hogere helderheid en kleurvolume, terwijl het de voordelen van OLED (perfect zwart, kijkhoeken) behoudt.
QLED
Quantum Dot LED, Samsung's technologie voor verbeterde kleurweergave in LED-TV's.
QLED-TV's gebruiken een laag Quantum Dots (halfgeleider nanokristallen) die het licht van de LED-backlight omzetten in zuiverder kleuren. Dit resulteert in een groter kleurvolume en hogere helderheid dan standaard LED. QLED is Samsung's vlaggenschiptechnologie.
Quantum Dots
Nanokristallen die licht omzetten in specifieke kleuren voor zuiverder kleurweergave.
Quantum Dots zijn halfgeleider-nanokristallen van 2-10 nanometer groot. Afhankelijk van hun grootte zenden ze specifieke kleurgolflengten uit wanneer ze worden verlicht. In TV's verbeteren ze de kleurzuiverheid en het kleurvolume aanzienlijk.
Refresh Rate
Het aantal keer per seconde dat het beeld wordt ververst, gemeten in Hertz (Hz).
Een 60Hz TV ververst het beeld 60 keer per seconde, 120Hz doet dat dubbel zo snel. 120Hz is merkbaar vloeiender bij snelle actie (sport, gaming) en maakt motion smoothing effectiever. Voor 4K@120Hz gaming heb je een HDMI 2.1 poort nodig.
Responstijd
De tijd die een pixel nodig heeft om van kleur te veranderen, gemeten in milliseconden.
Een lagere responstijd resulteert in scherpere weergave van snelle bewegingen. OLED-TV's hebben de snelste responstijd (<0,1ms). VA-panelen (in QLED) zijn langzamer (4-8ms). Bij gaming is een lage responstijd essentieel om motion blur te minimaliseren.
Smart TV
Een televisie met internetverbinding en een besturingssysteem voor apps en streaming.
Smart TV's kunnen verbinden met internet via Wi-Fi of ethernet en draaien een besturingssysteem (Tizen, webOS, Google TV, Android TV) met toegang tot apps zoals Netflix, YouTube, Disney+ en Spotify. Vrijwel alle nieuwe TV's in 2025 zijn Smart TV's.
Soundbar
Een langwerpige luidspreker die het geluid van je TV aanzienlijk verbetert.
De ingebouwde speakers van platte TV's zijn beperkt in geluidskwaliteit. Een soundbar plaatst je onder of voor de TV en biedt breder, krachtiger geluid. Premium soundbars ondersteunen Dolby Atmos en kunnen worden uitgebreid met een subwoofer en surround speakers.
Tizen
Samsung's eigen Smart TV-besturingssysteem.
Tizen is het besturingssysteem in Samsung Smart TV's. Het biedt een intuïtieve interface, snelle prestaties en ondersteuning voor alle populaire streaming apps. Samsung's Gaming Hub en SmartThings zijn geïntegreerd in Tizen.
Upscaling
De technologie die lagere resolutie-content opschaalt naar de native resolutie van de TV.
AI-upscaling analyseert beelden met lagere resolutie (bijv. Full HD) en schaalt ze intelligent op naar 4K of 8K. Topmodellen van Samsung, LG en Sony gebruiken geavanceerde AI-processors die texturen, randen en details verbeteren. De kwaliteit van upscaling verschilt sterk per merk en prijsklasse.
VA-paneel
Een type LCD-paneel met hoog contrast maar beperktere kijkhoeken.
VA (Vertical Alignment) panelen bieden een hogere contrastverhouding (3.000:1 tot 6.000:1) dan IPS-panelen, wat resulteert in diepere zwarttinten. De kijkhoeken zijn echter beperkter. Samsung gebruikt VA-panelen in veel van hun QLED-TV's.
VESA-mount
De universele standaard voor muurbeugels voor TV's en monitoren.
VESA (Video Electronics Standards Association) definieert de afstanden tussen de schroefgaten op de achterkant van je TV. Gangbare VESA-maten zijn 200×200mm (kleine TV's), 300×300mm (middelgroot) en 400×400mm (groot). Controleer altijd de VESA-maat voordat je een muurbeugel koopt.
VRR
Variable Refresh Rate, past de verversingsfrequentie aan op de framerate van de bron.
VRR synchroniseert de verversingssnelheid van je TV dynamisch met de framerate van je gameconsole of PC. Dit voorkomt screen tearing en stuttering. HDMI 2.1 VRR, FreeSync en G-Sync zijn de drie gangbare VRR-implementaties.
webOS
LG's eigen Smart TV-besturingssysteem, bekend om zijn gebruiksgemak.
webOS is het besturingssysteem in alle LG Smart TV's. Het staat bekend om zijn intuïtieve kaartgebaseerde interface, snelle navigatie en uitgebreide app-ondersteuning. Recente versies bieden persoonlijke profielen en een verbeterde thuisscherm-indeling.
Wi-Fi 6
De nieuwste Wi-Fi-standaard (802.11ax) voor snellere en stabielere draadloze verbindingen.
Wi-Fi 6 biedt hogere snelheden en betere prestaties in drukke netwerken. Voor TV's is het belangrijk voor het streamen van 4K-content zonder buffering. De meeste premium TV's in 2025 ondersteunen Wi-Fi 6, sommige zelfs Wi-Fi 6E.
Wide Color Gamut
Een uitgebreid kleurenspectrum dat meer kleuren kan weergeven dan standaard sRGB.
Wide Color Gamut (WCG) TV's kunnen meer kleurnuances weergeven, vooral in rode en groene tinten. DCI-P3 is de standaard voor HDR-content. TV's met 90%+ DCI-P3-dekking bieden merkbaar levendigere kleuren bij HDR-films en -games.
Veelgestelde vragen over TV-termen
Wat betekent 4K UHD?
4K UHD staat voor Ultra High Definition met een resolutie van 3840×2160 pixels. Dit is vier keer zo scherp als Full HD (1080p) en de standaardresolutie voor moderne televisies.
Wat is het verschil tussen HDR10 en Dolby Vision?
HDR10 gebruikt statische metadata (één instelling voor de hele film), terwijl Dolby Vision dynamische metadata per scène of frame gebruikt. Dolby Vision levert daardoor een nauwkeuriger en mooier HDR-beeld.
Wat betekent refresh rate bij een TV?
De refresh rate (verversingsfrequentie) geeft aan hoe vaak per seconde het beeld wordt ververst, gemeten in Hertz. Een 120Hz TV ververst het beeld 120 keer per seconde, wat resulteert in vloeiendere bewegingen bij sport en gaming.
Wat is HDMI 2.1 en heb ik het nodig?
HDMI 2.1 is de nieuwste HDMI-standaard met ondersteuning voor 4K@120Hz, VRR en eARC. Je hebt het nodig als je een PlayStation 5 of Xbox Series X hebt en wilt gamen in 4K bij 120fps.